سند چالش‌ها، ظرفیت‌ها و مسیر ارتقای اکوسیستم خدمات اقتصاد چرخشی سال ۱۴۰۵ منتشر شد
سند «چالش‌ها، ظرفیت‌ها و مسیر ارتقای اکوسیستم خدمات اقتصاد چرخشی» بر پایه‌ی داده‌های میدانی گردآوری‌شده از پیمایش سال ۱۴۰۵ با عنوان «اولویت‌بندی چالش‌های فضای کسب‌وکار اقتصاد چرخشی» با مشارکت ۳۴ بنگاه اقتصادی فعال در زنجیره‌ی ارزش اقتصاد چرخشی و لجستیک معکوس و وزن‌دهی ۷۲ چالش فضای کسب‌وکار از نگاه ایشان تدوین شده است.
بنگاه‌های عضو انجمن در حوزه‌های:
- خدمات مشاوره‌ای، تحقیق و توسعه در ارتقاء بهره‌وری، کنترل و کاهش آلاینده‌ها
- خدمات پیمانکاری و اجرای پروژه‌های ارتقاء بهره‌وری، کنترل و کاهش آلاینده‌ها
- خدمات سرمایه‌گذاری و شتابدهی پروژه‌های اقتصاد چرخشی
- خدمات بازرگانی و توسعه بازارهای اقتصاد چرخشی
- غیرمادی‌سازی و دیجیتال‌سازی (Digitalization & Dematerialization) کالاها و خدمات
- خدمات جمع‌آوری، تفکیک و لجستیک معکوس مواد قابل بازیابی (Reverse Logistics)
فعالیت می‌کنند. این بنگاه‌ها با نرخ مشارکت ۷۷٫۳ درصدی (۳۴ از ۴۴ عضو)، تصویری معتبر و قابل‌اتکا از وضعیت واقعی این اکوسیستم به‌دست داده‌اند.
ساختار گزارش در چهار گام طراحی شده است: نخست، ترسیم فضای فعلی و شناسنامه‌ی جامعه‌ی هدف؛ دوم، برجسته‌سازی نقاط قوت و ظرفیت‌های موجود؛ سوم، تحلیل موشکافانه‌ی نقاط ضعف و چالش‌های بحرانی بر پایه‌ی شدت اثر گزارش‌شده توسط خود بنگاه‌ها؛ و در نهایت، ارائه‌ی راهکارهایی عملیاتی برای ارتقای بنگاه‌ها و کل زنجیره‌ی ارزش در سه سطح مداخله.
هدف نهایی، فراهم‌آوردن بنیان نقشه‌راه اقدامات عملیاتی انجمن است که مدیران را از تحلیل داده‌ها به تصمیم و اقدام برساند.
بر اساس نتایج این گزارش، اکوسیستم از سرمایه‌ی انسانی باتجربه، استقلال مالکیتی، پوشش کامل زنجیره‌ی ارزش و جایگاه تثبیت‌شده در بازار B2B برخوردار است.
همچنین دو ابرچالش «حکمرانی» و «سرمایه و نقدینگی» تنها ابرچالش‌هایی هستند که وارد محدوده‌ی «جدی و تهدیدکننده» شده‌اند. این دو حوزه، عمدتاً برون‌زا و ناشی از محیط بیرونی بنگاه هستند، نه ضعف درونی آن‌ها. همزمان پایین‌ترین سطح شدت چالش، متعلق به حوزه‌ی «فناوری و بهره‌وری» است؛ یعنی حوزه‌ای که مستقیماً در کنترل درونی خود بنگاه‌ها قرار دارد. بنابراین در این اکوسیستم «توانمندی درونی محدود» نیست، بلکه «محیط بیرونی نامساعد» است.
از نگاه فعالان کسب‌وکار در این حوزه تخصصی، ۵ چالش عبارت بوده‌اند از:
- پیش‌بینی‌ناپذیری تلاطم‌ها و حوادث سیاسی کشور و ضربات ناشی از آن با شدت اثر ویرانگر
- قطع اینترنت با شدت اثر جدی و تهدیدکننده
- قابل پیش‌بینی نبودن فضای کسب‌وکار ناشی از وضع مقررات یک‌شبه با شدت اثر جدی و تهدیدکننده
- کاهش مستمر ارزش دارایی‌های نقدی سازمان و فشار مستمر افزایش هزینه‌های عملیاتی (نهاده، انرژی، نیروی انسانی) با شدت اثر جدی و تهدیدکننده
- قطع برق با شدت اثر جدی و تهدیدکننده
مهم‌ترین راهکارها در سه سطح مداخله بنگاه، انجمن در داخل اکوسیستم و انحمن در تعامل با حاکمیت نیز عبارتند از:
- فعالیت در قالب کنسرسیوم متشکل از همکاران در انجمن در سطح بنگاه
- فعالیت در حوزه‌های مقررات‌زدایی، پیشنهاد مقررات مبتنی بر نیاز اکوسیستم و پیگیری حقوقی فرآیندهای اصلاح مقررات با بهره‌گیری از ابزارهای مختلف (مرکز بهبود کسب‌وکار اتاق ایران، مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت اقتصاد، مرکز ملی رقابت و سایر نهادها) در سطح اکوسیستم
- پیشنهاد تعیین، اصلاح و ساماندهی کدهای ISIC اختصاصی برای رسته‌ی فعالیت مشاوره در اقتصاد چرخشی و لجستیک معکوس، به‌عنوان پیش‌نیاز شناسایی رسمی و بهره‌مندی از مشوق‌ها در وزارت صمت در تعامل با حاکمیت
