گفتگوی دبیر انجمن خدمات اقتصاد چرخشی با رادیو گفتگو: «هوش مصنوعی، متولی جدید مدیریت پسماند و بازیافت صنعتی»
«محیطزیست، نخستین استاد اقتصاد بشر بوده و امروزه صنعت بازیافت با کمک داده ها میتواند هم به اقتصاد کمک کند و هم از اختلال در محیط زیست جلوگیری نماید. موادی که امروز در صنایع خودرو، پلاستیک و نساجی چرخه استفاده میشوند، نمونه هایی از همین رویکرد هستند. لجستیک معکوس روی راهکارهای کوتاه مدت و مدیریت جریان بازگشت کالا تمرکز دارد، در حالی که اقتصاد چرخشی به دنبال راهبردهای بلندمدت برای جلوگیری از ایجاد ضایعات است و این دو مفهوم مکمل یکدیگرند.»
گفتگوی سمیه ممیزاده، دبیر انجمن خدمات اقتصاد چرخشی ایران با رادیو گفتگو، ۳ شهریورماه ۱۴۰۵
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت وگو، دکتر سمیه ممیزاده، کارشناس حوزه زنجیره تأمین و علم داده، در مصاحبه با برنامه «کاشف» به تبیین جایگاه داده ها و هوش مصنوعی در صنعت لجستیک و لجستیک معکوس پرداخت و تأکید کرد که این فناوریها دیگر یک مد یا یک ابزار لوکس نیستند، بلکه سرمایه هایی راهبردی برای ارتقای علم تصمیم گیری در بنگاههای اقتصادی به شمار میروند.
وی در ابتدای سخنان خود با تشریح مفهوم علم داده، آن را علمی دانست که از داده ها اطلاعات استخراج میکند، سپس آن اطلاعات را به دانش تبدیل میسازد و در نهایت به تصمیم گیری هوشمندانه می رسد.
ممیزاده خاطرنشان کرد که انسانها همواره با دو مقوله روزمره یعنی داوری کردن و تصمیم گیری مواجه اند و در عصر فناوری، بهره گیری از داده ها میتواند این دو فرایند را هوشمندانه تر و دقیقتر کند.
این کارشناس دیتا ساینس با اشاره به اینکه پژوهش تنها محدود به دانشگاه و آزمایشگاه نیست، اظهار داشت: بسیاری از پژوهشهای موفق جهان در دل زندگی روزمره مردم جریان دارند و نتایج آنها در قالب فناوری هایی چون موبایل و لپتاپ دیده میشود، بی آنکه مردم بستر پژوهشی آنها را لمس کنند.
وی سپس به حوزه تخصصی خود یعنی زنجیره تأمین وارد شد و با ذکر مثالی ساده توضیح داد که برای تحویل یک قلم کالا مانند روغن یا رب به مشتری، نزدیک به صد نفر در پشت صحنه فعالیت میکنند و این چرخه از تهیه مواد اولیه تا تولید و عرضه، همان زنجیره تأمین است.
به گفته وی، رضایت مشتری از کالاهای سر وقت و باکیفیت، نتیجه پژوهشهای جامعی است که پشت این سناریوها انجام شده است.
ممیزاده با مقایسه فرایند مدیریت زنجیره تأمین با ورقه ای آزمایشگاهی، تأکید کرد که داده های خام ابتدا به اطلاعات تبدیل میشوند، سپس با کمک متخصصان به دانش ارزشمند ارتقا می یابند و در نهایت زمینه تصمیم گیری صحیح را فراهم میکنند.
وی دانش را گرانبهاترین حلقه این زنجیره دانست و هوش مصنوعی و دیتا ساینس را ابزارهایی معرفی کرد که این مسیر را منسجم تر و باکیفیت تر میسازند.
این کارشناس سپس به مفهوم لجستیک معکوس پرداخت و آن را مدیریت کالاهای مرجوعی، از مود افتاده، مصرف شده و دورریز دانست که باید دوباره به چرخه اقتصاد، تولید و مصرف بازگردند.
به گفته وی، بازیافت یکی از زیرشاخه های مهم لجستیک معکوس است و نامی اصیل ایرانی دارد که ظرفیت پژوهشی فراوانی در آن نهفته است.
ممیزاده در رادیو گفت و گو با اشاره به اینکه محیط زیست و طبیعت نخستین استاد اقتصاد بشر بوده اند، خاطرنشان کرد که صنعت بازیافت با کمک داده ها میتواند هم به اقتصاد کمک کند و هم از اختلال در محیط زیست جلوگیری نماید؛ موادی که امروز در صنایع خودرو، پلاستیک و نساجی چرخه استفاده میشوند، نمونه هایی از همین رویکرد هستند.
وی در تشریح تفاوت لجستیک معکوس و اقتصاد چرخشی توضیح داد که لجستیک معکوس روی راهکارهای کوتاه مدت و مدیریت جریان بازگشت کالا تمرکز دارد، در حالی که اقتصاد چرخشی به دنبال راهبردهای بلندمدت برای جلوگیری از ایجاد ضایعات است و این دو مفهوم مکمل یکدیگرند.
این کارشناس درباره راهکارهای مواجهه با ضایعات بنگاهها اظهار داشت: برخی صنایع با بهکارگیری ماشین آلات بازیافت، پسماند خود را به پرک و گرانول تبدیل و دوباره به عنوان مواد اولیه استفاده میکنند و برخی دیگر نیز بنا بر محدودیتهای جغرافیایی و زیست محیطی، این فعالیت را به شرکتهای توانمند بیرون سپاری میکنند.
ممیزاده از خبر خوش معافیت مالیاتی شرکتهای فعال در حوزه بازیافت سخن گفت و افزود که این فعالان با کمک تشکلهای صنفی و از درگاه ملی مجوزها میتوانند به سادگی مجوز فعالیت خود را دریافت و در این صنعت مشغول به کار شوند.
وی صنعت بازیافت را صنعتی دارای شخصیت دانست که هم به اشتغال زایی و هم به اقتصاد و محیط زیست خدمت میکند.
این کارشناس در پایان تأکید کرد که هزینه های بازیافت را باید به عنوان سرمایه نگریست، نه هزینه صرف؛ چراکه در مقایسه با هزینه های دفع و معدومسازی پسماند قابل قیاس نیست.
وی یادآور شد که ورود به این صنعت میتواند با سرمایه مالی یا با بهره گیری از تخصص افراد توانمند صورت گیرد و هر کس میتواند بسته به مهارت خود، کل فرایند یا بخشی از آن را مدیریت کند.
